سرهرك

پل سازی از قدیم مورد توجه ایرانیان بوده است و از زمان هخامنشیان پلهای بزرگی در ایران ساخته می شده است. به علت نیازی که در این سرزمین به آبیاری وجود داشته و از آنجا که سطح بعضی از رودخانه ها پایین تر از زمین های پیرامون بوده است ، پلهایی که در ایران ساخته می شده ، ساختمانهایی "چند منظوره" محسوب می گردیده اند و عمل سد را نیز انجام می داده اند.
بیشتر پلهای قدیمی ایران در واقع "پل-بند" بشمار می رفته اند ، یعنی پل هایی بوده اند که به صورت سد عمل کرده و آب را تا سطحی بالا می برده اند و قابل جاری شدن به زمین های پیرامون می کرده اند. همچنین ، در هنگام وقوع سیلاب این پلهای بند گونه تا اندازه ای کار کنترل سیل را انجام می داده و گاهی نیز به گونه ی انبارهای آب عمل می کرده اند.
منظورهایی که از قدیم در ایران برای آن پل ساخته می شده : شامل استفاده پل برای عبور و مرور ، رد کردن سیلابها ، بالا بردن سطح آب رودخانه و نگهداری آب و گاهی نیز نیرودهی بوده است. افزون بر این هدفهای فنی ، ساختمان پلها در ایران همواره با توجه ی خاص به جنبه های هنری و زیبایی پل نیز همراه بوده و این نقطه نظر در آثار بر جای مانده از بعضی از پلهای قدیمی به خوبی منعکس گشته است. در زمان هخامنشیان تعدادی پلهای بندی در بخش های فارس و خوزستان و میانرودان ساخته شده بوده است که امروزه تنها پایه های این آثار بر جای مانده و پلها و سدهای دوره ساسانی و اسلامی بر روی برخی از این پایه ها بنا شده است.

پل گاوميشان
پل زيباي گاوميشان بر روي رودخانه سيمره پس از تلاقي با رود كشكان ساخته شده است. باستان‌شناسان بقاياي اوليه پل را مربوط به دوران ساساني مي‌دانند و معتقدند يکي از دهانه‌هاي پل پس از عقب‌نشيني سپاه ايران در جنگ با عرب ها، براي جلوگيري از نفوذ آنان تخريب شد.
بعضي از اهل فن وجه تسميه آن را برگرفته از كلمه (گوميشه) يعني محل پرورش مي داند . بعضي بر اين باورند كه گاوميش نر در قديم جفت خود را گم مي كند و در پي يافتن آن تمامي دره ها و غارها را در هم مي نوردد و سرانجام آن را در غاري در اين محدوده مي يابد. از آن پس اين منطقه را گاو ميشو ناميده اند. بقاياي اوليه اين پل مربوط به دوران ساساني است.
قوس هاي جناغي آجري و ساير تعميرات سنگي نماي فعلي پل، نشانگر مرمت آن در دوره هاي بعدي به خصوص در دوره اتابكان لر كوچك است. پايه هاي پلي كه مربوط به دوره ساسانيان است در جنوب اين پل هنوز به چشم مي خورد ولي پل گاوميشان جديدتر و مربوط به اوايل اسلام است. اين پل از پنج چشمه بزرگ تشكيل شده بود و اكنون فقط يك چشمه سالم از آن باقي مانده است. ارتباط چشمه ها با مسير حركت آب و طغيان آن محرز مي باشد. اين پل، بسيار فني و پيچيده ساخته شده به طوري كه رقيبي جدي برايپل هاي مهم به شمار مي آيد. اين پل شباهت زيادي نيز به پل شادروان در شوشتر دارد و در همان دوران ساخته شده است. پايه ها و تكيه گاههاي اصلي پل، مدور و قطور و مصالح آن از سنگهاي مكعبي بزرگ و تراشيده هستندكه در ابعاد تقريبا مساوي به صورت رگ چين به روي هم چيده شده و پايه هاي اصلي پل را به وجود آورده اند. داخل اين پايه ها با قلوه سنگ و ملات گچ پر شده است.
مصالح اصلي پل، سنگ و ملات گچ است و در سقف طاق ها از آجر استفاده شده است. طاق هاي جناغي دالان ها و راهروها همگي از آجرهايي به ابعاد 20*25 سانتي متر ساخته و نماي داخلي پل به وسيله ملات گچ مزين شده است.اين پل، طاقچه هاي مسدود، باز و موج شكنهايي دارد كه به وسيله راهروها با چند پله به هم متصل مي شوند. وجود پله ها در ميان دالان ستون مياني، بيانگر اين امر است كه اين پل فقط يك پل ارتباطي نبوده و با توجه به راهروهاي داخلي، پلكان و ... از آن به عنوان سرپناه به هنگام عبور استفاده مي كرده اند.
پلي كه هم اكنون بر روي سيمره قرار دارد يكي از بهترين پل هاي ايران است و آن را حسين خان بزرگ والي معروف ايلام و لرستان به سال 1008 هجري قمري تعمير نموده و طول آن 165 گام است. با توجه به موقعیت استراتژیک منطقه پل در دوره های بعدی نیز مورد استفاده قرار گرفته و مورد مرمت و بازسازی واقع شده است. دهنه این پل با بیش از ۵۰ متر عرض بزرگترین دهنه پل کشور است. طبیعت زیبا و چشم انداز رویایی اطراف این پل باعث جذب گردشگران داخلی و خارجی شده است. هم اكنون پل تاريخى گاوميشان با شماره ۲۲۲۲ در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده .